stowarzyszenie badań kamiennych kręgów

Jeziora Szurpilskie

Grodziska, œwięte góry, kurhany

Między Zat. Jodel (Czarne) Jeziora Szurpiły, Jeziorami Tchliczysko (Kluczysko, Targowisko) i Jeglówek wznosił się największy chyba ze znanych u nas grodów Jaćwingów na Zamkowej Górze, znany jako Szurpiły, czyli – z litewska – „straszny gród”, także jako Jeglówek, a krzyżakom jako Surpel. Początki grodu sięgają III-II w. p.n.e. (więc czasów jeszcze sprzed Jaćwingów), a póŸniej – jak się przypuszcza – była tu stolica jaćwieskiej ziemi Kresmen, gdzie władał słynny Skomand.

Zamkowa Góra wznosi się tak wysoko i stromo, że lud miejscowy uważał ją za sztucznie usypaną. Na jej zboczach widać doœć liczne œlady dawnych umocnień, kamiennego wału z palisadą, jakby szańców i obronnych przyczółków, może bram (których wg podania miało być 3), które nie układają się dziœ jednak w czytelne zarysy konstrukcji. Twierdza na szczycie musiała być bardzo potężna: otoczony wyraŸnym, stromym od zewnątrz wałem kamienno-ziemnym, majdan jest naprawdę rozległy i trudno dostępny, a widok na okolicę – imponujący. Również otoczenie Góry urządzone zostało z czasem w potężny kompleks. Wykopano kanał między Zat. Jodel a Jez. Tchliczysko (za którym leżała u stóp Góry osada, w miejscu nazwanym póŸniej Targowiskiem), wzniesiono potężny wał kamienny między Górami Zamkową a Koœcielną i Cmentarną (którego zarysy przetrwały jeszcze podobno u zach. podnóża Góry Koœcielnej), zbudowano groble z obu stron Wyspy Pustelnia, a nawet wał zewnętrzny wokół wszystkich trzech Gór i osady, z kopcami strażniczymi na Półwyspie Trzecie Pole, Pustelni, wyspie na Jeglówku, najbliższym garbie na płn.-zach. od grodu i zapewne w innych, nie znanych dziœ miejscach. Była tu też podwodna wyspa na Zat. Jodel i zarosłe dziœ jeziorko-oczko u wsch. podnóża Góry Zamkowej, używane zapewne jako miejsce ofiarne.

Wałem był też otoczony wierzchołek Góry Koœcielnej, gdzie odprawiać musiano œwięte obrzędy. Legenda mówi, że gdy rycerze zakonni, pokonawszy Jaćwingów, postawili na tej Górze koœciół, nie zdzierżyła ona tej obrazy: ziemia otworzyła się i pochłonęła go tak dokładnie, że został tylko dzwon i dół w ziemi, którego nie szło zasypać, taki głęboki... Inne podanie związane z Jez. Szurpilskimi, a szczególnie z 2 głazami narzutowymi na Górze Koœcielnej, mówi o bogu jezior Żaltisie, zamordowanym przez podstępnych szwagrów i pomszczonym przez Perkuna.

Wyższe partie Gór Koœcielnej i Cmentarnej są zadrzewione i wyraziœcie zarysowane, a spowija je aura łagodnej dobroci, pomyœlnoœci i pokoju. Emanuje ona z rozrzuconych na zboczach głazów o szlachetnych kształtach, a skupiona jest na szczycie Góry Koœcielnej.


 

aktualne fazy księżyca aktualności co się dzieje na naszej gwieźdźie
stat4u